De wondere wereld van de arbeidsmarkt houdt in ieder geval de gemoederen bezig

Valt het u ook op dat de studiegroepen, werkgroepen, platforms over arbeidsmarktdenken, als paddenstoelen uit de grond schieten…. We zijn er druk mee om iets wat steeds moeilijker te reguleren valt, te willen organiseren.

Grote instituties als ABU en VNO NCW, maar ook SZW proberen grip te krijgen op de arbeidsmarkt. Veel deskundigen buigen serieus hun hoofd over: hoe houden we de arbeidsmarkt levend? Maar wat is die arbeidsmarkt dan eigenlijk? Het is niet de markt van vraag en aanbod, zoals een markt kan zijn. Vraag en aanbod in werk, wordt voor het grootste gedeelte geregeld tussen de actie van de werkgever (vacature) en de werknemer (nieuwe uitdaging). En ja, steeds meer zien we dat niet de vacature het vertrekpunt is, maar het project (flex) of het werk wordt uitbesteed (ZZP).

Is dan de arbeidsmarkt de ‘plaats’ waar instituties elkaar tegenkomen? En willen zij in arbeid termen reguleren dat de juiste mens, op de juiste plek, op de juiste tijd, met de juiste competenties en de juiste prijs, iedere keer weer aan het werk komt en blijft. Dan zou de arbeidsmarkt de markt zijn waar we (steeds meer?) regels met elkaar confronteren om het voor werkgever en werknemer makkelijker te maken om die mens op de juiste plaats, enz. te krijgen. De vraag stellen is ook in dit geval het antwoord geven. Dat makkelijker maken wordt niet zo ervaren. Om het nog wat complexer te maken, hebben we het niet alleen over werk en bestaande competenties, maar moeten we ook blijven ontwikkelen om antwoord te blijven geven aan de vraag die de wereldeconomie morgen stelt. Leren, onderwijs, maakt een essentieel onderdeel uit van het houden en krijgen van werk.

De optelsom van activiteiten die te maken hebben met mobiliteit

Nu we dit weten zijn we dan een stap verder… nee niet echt, maar het geeft wel weer hoe complex de arbeidsmarkt is en eigenlijk niet bestaat als markt, maar meer als optelsom van alle activiteiten die te maken hebben met mobiliteit in het arbeidsproces.

Dan zou de volgende vraag gesteld kunnen worden, wat is dienstbaar aan het op orde houden van de mobiliteit in het arbeidsproces. Wat willen werkgevers en werknemers?
Stel, je probeert in je onderneming samen met werknemers een richting te bepalen waar je over vier jaar wilt staan als onderneming. Wat heb je dan nodig aan capaciteit van mensen (de hele mens) om daar te komen. Met daarachter gelijk de vraag, wat hebben mensen nodig om verder te komen in de ondernemingsvisie en hun eigen visie. De analyse van één onderneming is te maken, de analyse van meerdere ondernemingen samen, geven een trend aan en kunnen (dankzij digitale wereld) aan elkaar gekoppeld worden om te zien of het verschil tussen waar je wilt staan over vier jaar en waar je nu staat ingevuld kan worden. Invullen met mobiliteit, met ontwikkelen, met aandacht voor gezond werken en aandacht voor werken, met verantwoordelijkheid voor jezelf en de ander (noem het plezier).

We zien ook dat de arbeidsmarkt de markt is van de overheid (UWV) om mensen die niet zelfstandig aan het werk komen, met allerlei stimuleringsregelingen juist aan werk te helpen. En ja, waar dat niet vanzelfsprekend lukt, bij mensen die niet meedoen in het arbeidsproces, hebben we de markt van vraag en aanbod. Waarbij de vraag naar arbeid zich nog nadrukkelijker mag laten zien, omdat bij mensen bij wie het even niet lukt, het ook moeilijk is om hun aanbod rol goed in te vullen. Ook hier geldt werken met verantwoordelijkheid voor jezelf en de ander. Daar is onze samenleving op gebouwd en mag terug gezien worden in alle ondernemingen.

Waar staan we over 4 jaar

Het mooie is dat we dichtbij met ACE in de regio, al bezig zijn met de analyse: waar staan we over vier jaar. Hoe bepalen we wat we overmorgen willen bereiken? En welke trends zien wij in onze regio en hoe spelen we daarop in, met mobiliteit, met ontwikkelen, met aandacht voor gezond werken en aandacht voor werken met het plezier.

ACE is ook vertegenwoordigd in die platforms om het geluid te laten horen uit de regio. Wat willen werkgevers en werknemers voor hun onderneming over vier jaar en hoe sluiten regels daarop aan. Want andersom, iedere keer aanpassen aan institutionele regels, werkt niet op een markt.

Jaap Jongejan
Bestuurder ACE Integraal Netwerk